Glucid là gì ? Chất đường có phải Glucid không?

Glucid là gì ? Ý nghĩa của glucid đối với đời sống của sinh vật là vô cùng to lớn. Ở thực vật glucid chiếm 25 – 90 % chất khô. Chúng là sản phẩm chủ yếu của quang hợp và được tích lũy trong các cơ quan khác nhau của cây để làm chất dinh dưỡng dự trữ.
Glucid còn có tên gọi khác là đường.

Glucid là gì?

Glucid là:
  • Nhóm phân tử sinh học có mặt nhiều nhất trên Trái Đất.
  • Trong tự nhiên, thực vật và tảo tổng hợp cellulose và các sản phẩm hữu cơ khác từ 100 tỉ m3 CO và nước 3CO2 và nước.
  • Là hợp chất polyhydroxy aldehyde hoặc ketone.
  • Công thức cấu tạo: CmH2nOn.
  • Một số còn chứa N, P, và S – Carbohydrate
Nhóm phân tử sinh học có mặt nhiều nhất trên Trái Đất

Vai trò của Glucid với sức khỏe (Chức năng)

Đối với người lớn

Chất bột đường cung cấp năng lượng cho các hoạt động và chức năng của cơ thể.

Khi vào cơ thể, chúng chuyển thành đường glucose glucose được các tế bào sử dụng làm năng lượng cho các hoạt động sinh hoá, phần thừa chuyển hoá thành mỡ.

Chất bột đường giúp cấu tạo nên các tế bào và mô, còn giúp hệ tiêu hoá hoạt động tốt, đào thải các chất độc hại do có chứa chất xơ.

Đối với trẻ em

Chất bột đường đóng vai trò thiết yếu với sức khoẻ của trẻ, là nguồn cung cấp năng lượng chính cho vận động, điều khiển các cơ quan vận động khác.

Chúng còn hỗ trợ cho sự phát triển của não bộ và hệ thần kinh giúp hệ thần kinh của trẻ hoạt động hiệu quả.

Phân loại Glucid (Hay phân loại đường trong hóa học)

Phân loại Glucid trong hóa học

Glucid trong hóa học được phân làm 3 loại

  • Đường đơn – monosaccharide
  • Đường kép – oligosaccharide
    – Chuỗi ngắn chứa một số đường đơn nối với nhau thông qua liên kết glycoside: n ~ 2 – 10
    – Tên gọi: có đuôi –ose
    – Đường ăn: sucrose hay saccharose
    – Chuỗi oligosaccharide với n>3, thường ở dạng liên kết với protein và lipid, phức liên hợp – glycoconjugate
  • Đường đa – polysaccharide
    – n > 10
    – Cellulose, tinh bột, glycogen,…

Cấu tạo Glucid (đường) trong hóa học

Đồng phân cấu tạo của Glucid

– Cùng công thức hóa học nhưng cấu trúc hóa học hoàn toàn khác nhau.

Đồng Phân Cấu Trúc của Glucid

Đồng phân quang học của Glucid – Đường

  • Carbon bất đối: nguyên tử C liên kết với 4 nhóm (gốc) hóa học khác nhau
  • Là những chất có hoạt quang – có khả năng quay mặt phẳn gánh sáng phân cực qua trái/phải
  • Số đồng phân quang học: 2n, n là số lượng C bất đối:
    – Nhóm–OH nằm bên ph m bên phải: đồng phân D ng phân D
  • Tất cả monosaccharide đều có ít nhất 1 nguyên tử C bất đối
  • Trong tự nhiên, đại đa số đường đơn thuộc dạng D
  • Tên gọi như sau:
    – Enantiomer: chỉ 2 dạng của đồng phân quang học
    – Epimer: khi 2 phân tử đường chỉ khác nhau bởi sự sắp xếp của cácnhóm –OH hay –H xung quanh nguyên tử C
    – Tên ketose được gọi theo tên của aldose thêm -ul vào trướcđuôi -ose.
Đồng phân quang học của Glucid

Công thức vòng của Glucid

  •  Phù hợp với trạng thái hóa lý, đặc biệt trong dung dịch nước
  • Tạo bởi liên kết nối O của nhóm –OH với nhóm carbonyl trong cùng phân tử
  • 2 đồng phân quang học mới
    + Dạng α
    + Dạng β
  • Cấu hình không gian ba chiều
    + Dạng thuyền (thường gặp trong tự nhiên)
    + Dạng ghế
  • Nhóm –OH ở vị trí α/β mới có khả năng phản ứng cao: -OH glycoside
Công thức vòng của Glucid

Xem thêm tài liệu về Glucid là gì bên dưới.

Add Comment